همه افراد مبتلا به کمبود آهن دچار ریزش مو نمیشوند. شدت کمبود، مدتزمان آن، عوامل ژنتیکی و وضعیت هورمونی در بروز این مشکل نقش دارند.
آخرین بروزرسانی:
08 مرداد 1405آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
کمبود آهن و ریزش مو در زنان؛ مهمترین علل را میشناسید؟
کمبود آهن و ریزش مو یکی از مهمترین دلایل نازک شدن تارهای مو، کاهش حجم مو و ریزش منتشر در زنان است؛ حتی زمانی که هنوز کم خونی و ریزش مو بهصورت واضح در آزمایش خون دیده نمیشود. کاهش ذخایر آهن بدن، پایین بودن فریتین و اختلال در اکسیژنرسانی به فولیکول مو باعث میشود چرخه طبیعی رشد مو متوقف شده و تعداد بیشتری از تارهای مو وارد فاز ریزش شوند.
به همین دلیل بسیاری از زنانی که از ریزش شدید مو شکایت دارند، در نهایت متوجه میشوند که مشکل اصلی آنها کمبود آهن یا کاهش ذخایر آهن بوده است.
اگر ریزش مو در زمان شانه کردن، حمام یا بستن موها بیشتر از گذشته شده، احساس خستگی دائمی وجود دارد، ناخنها شکننده شدهاند یا رنگ پوست نسبت به قبل پریدهتر به نظر میرسد، بررسی وضعیت آهن بدن اهمیت زیادی پیدا میکند. نکته مهم اینجاست که همیشه هم کم خونی و ریزش مو همزمان اتفاق نمیافتند؛ گاهی تنها کاهش فریتین برای ایجاد اختلال در رشد مو کافی است.
اگر ریزش مو همراه با خستگی، رنگپریدگی، شکنندگی ناخن، کاهش تمرکز یا تنگی نفس باشد، احتمال کمبود آهن بیشتر میشود و انجام آزمایش ضروری است.
ریزش مو اغلب اولین یا تنها علامت کمبود آهن نیست. بدن پیش از آنکه به مرحله کمخونی برسد، نشانههای مختلفی بروز میدهد که کنار هم قرار گرفتن آنها میتواند مسیر تشخیص را روشنتر نماید.
برخی زنان ابتدا متوجه میشوند حجم موهایشان کمتر شده است. بعضی دیگر هنگام دوش گرفتن یا شانه کردن، تعداد زیادی تار مو روی دست یا کف حمام میبینند. این نوع ریزش معمولاً بهصورت یکنواخت در تمام سر اتفاق میافتد و برخلاف ریزش موی ارثی، فقط یک ناحیه خاص را درگیر نمیکند.
از شایعترین علائم همراه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در برخی افراد، علائم خاصتری نیز دیده میشود؛ مانند میل غیرعادی به خوردن یخ، خاک یا نشاسته (پیکا)، ترک گوشه لب، التهاب زبان یا بیقراری پاها. این نشانهها اغلب در کمبود آهن طولانیمدت بیشتر دیده میشوند. برای خرید قرص روفولیک رگولار کلیک کنید.
کمبود آهن میتواند باعث ریزش مو شود؛ چرا که فولیکول مو برای تقسیم سلولی، تولید انرژی و رشد طبیعی به آهن نیاز دارد. هرچه ذخایر آهن کمتر شود، بدن ابتدا آهن را به اندامهای حیاتی میرساند و رشد مو در اولویت پایینتری قرار میگیرد.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، مو یک بافت زنده نیست، اما ریشه مو یا همان فولیکول یکی از فعالترین بخشهای بدن از نظر تقسیم سلولی محسوب میشود. این فعالیت بالا به اکسیژن، انرژی و مواد مغذی فراوان نیاز دارد. آهن نقش اصلی را در انتقال اکسیژن توسط هموگلوبین ایفا میکند و در بسیاری از واکنشهای آنزیمی مرتبط با رشد سلولها نیز دخیل است.
وقتی ذخایر آهن بدن کاهش پیدا میکند، بدن یک تصمیم هوشمندانه میگیرد؛ آهن موجود را برای عملکرد قلب، مغز و سایر اندامهای حیاتی حفظ میکند. در چنین شرایطی فولیکول مو با کمبود انرژی مواجه میشود و بهتدریج وارد مرحله استراحت خواهد شد.
نتیجه این اتفاق، افزایش تعداد موهایی است که وارد فاز تلوژن میشوند. حدود دو تا سه ماه بعد، این موها شروع به ریزش میکنند؛ به همین دلیل بسیاری از زنان تصور میکنند علت ریزش مو مربوط به اتفاقات اخیر است، در حالی که کاهش آهن ممکن است چند ماه قبل آغاز شده باشد.
مطالعات متعدد نشان دادهاند زنانی که فریتین پایین دارند، بیشتر از سایر افراد دچار ریزش موی منتشر میشوند. حتی اگر مقدار هموگلوبین هنوز طبیعی باشد، کاهش ذخایر آهن میتواند رشد مو را مختل کند. به همین دلیل امروزه بسیاری از متخصصان پوست علاوه بر CBC، آزمایش Ferritin را نیز درخواست میکنند.
این مقاله را از دست ندهید: آیا فولیکوژن میتواند جای درمانهای ریزش مو را بگیرد؟
به دلیل قاعدگی، بارداری، شیردهی، نیاز بیشتر بدن به آهن و رژیمهای غذایی محدودکننده، احتمال کاهش ذخایر آهن در زنان چندین برابر مردان است.
بسیاری تصور میکنند کمبود آهن فقط در دوران بارداری رخ میدهد، اما واقعیت این است که زنان در تمام سالهای باروری بیشتر از مردان در معرض کاهش ذخایر آهن قرار دارند. هر چرخه قاعدگی مقداری از آهن بدن را مصرف میکند و اگر این مقدار با تغذیه مناسب جبران نشود، بهتدریج سطح فریتین کاهش مییابد.
یکی از شایعترین دلایل کمبود آهن و ریزش مو در زنان، خونریزیهای قاعدگی شدید یا طولانی است. زنانی که هر ماه خونریزی زیادی را تجربه میکنند، ممکن است بدون اینکه متوجه شوند، طی چند ماه یا چند سال دچار کاهش تدریجی ذخایر آهن شوند. در این شرایط، نخستین علامت گاهی نه خستگی، بلکه کمپشت شدن موهاست.
بارداری نیز نیاز بدن به آهن را به شکل قابلتوجهی افزایش میدهد. در این دوران، آهن علاوه بر تأمین نیاز مادر، برای رشد جنین و تشکیل گلبولهای قرمز او نیز مصرف میشود. اگر مکملهای آهن بهدرستی استفاده نشوند یا رژیم غذایی فقیر از منابع آهن باشد، احتمال کاهش فریتین و شروع ریزش مو پس از زایمان بیشتر میشود.
عامل مهم دیگر، رژیمهای لاغری سخت و حذف گروههای غذایی است. بسیاری از زنانی که برای کاهش وزن، مصرف گوشت قرمز، حبوبات یا سایر منابع آهن را محدود میکنند، پس از چند ماه با علائمی مانند ضعف، کاهش تمرکز و ریزش مو روبهرو میشوند. این مشکل زمانی تشدید میشود که دریافت ویتامین C نیز ناکافی باشد، زیرا جذب آهن را کاهش میدهد.
درمان زمانی موفق خواهد بود که علاوه بر مصرف مکمل آهن، علت اصلی کاهش ذخایر آهن نیز شناسایی و برطرف شود. برای خرید قرص آیزن پلاس یوروویتال کلیک کنید.
بسیاری از افراد تصور میکنند با خرید یک مکمل آهن، مشکل ریزش مو بهسرعت برطرف میشود؛ اما واقعیت این است که درمان کمبود آهن و ریزش مو یک فرآیند چندمرحلهای است. اگر علت اصلی کمبود آهن همچنان ادامه داشته باشد، حتی بهترین مکملها نیز اثر پایداری نخواهند داشت.
در قدم اول، پزشک نتایج آزمایشها را بررسی میکند و مشخص میشود که آیا کاهش فریتین، کمبود آهن یا کمخونی وجود دارد یا خیر. سپس بر اساس شدت کمبود، شرایط جسمی و سابقه بیماری، نوع درمان انتخاب میشود.
در اغلب موارد، درمان شامل این اقدامات است:
نکته مهم این است که مصرف خودسرانه مکمل آهن توصیه نمیشود. دریافت بیش از نیاز آهن میتواند باعث عوارضی مانند یبوست، تهوع، درد شکم و در موارد شدید، آسیب به کبد و سایر اندامها شود. به همین دلیل، مکمل باید بر اساس نتایج آزمایش و نظر پزشک انتخاب شود.
بسیاری از زنان پس از شروع درمان، انتظار دارند ریزش مو طی یکی دو هفته متوقف شود؛ در حالی که چرخه رشد مو زمانبر است. معمولاً ابتدا سرعت ریزش کاهش پیدا میکند و سپس موهای جدید بهتدریج وارد فاز رشد میشوند.
اگر علت کمبود آهن و ریزش مو کاهش دریافت آهن از رژیم غذایی باشد، اصلاح تغذیه در کنار درمان پزشکی میتواند روند رشد مو را بهبود دهد. البته مواد غذایی بهتنهایی جایگزین درمان کمبود شدید آهن نیستند، اما نقش مهمی در حفظ ذخایر آهن و جلوگیری از بازگشت مشکل دارند.
بسیاری از زنان تصور میکنند تنها گوشت قرمز منبع آهن است، در حالی که مواد غذایی متنوعی میتوانند به تأمین آهن مورد نیاز بدن کمک کنند. تفاوت مهم این منابع در نوع آهن آنهاست. آهن موجود در منابع حیوانی (Heme Iron) جذب بالاتری دارد، اما آهن گیاهی نیز اگر همراه با ویتامین C مصرف شود، میتواند سهم قابلتوجهی در جبران کمبود داشته باشد.
برای افزایش جذب آهن بهتر است این مواد همراه با خوراکیهای سرشار از ویتامین C مانند پرتقال، کیوی، فلفل دلمهای یا آبلیمو مصرف شوند. در مقابل، نوشیدن چای یا قهوه بلافاصله بعد از غذا میتواند جذب آهن را کاهش دهد؛ بنابراین بهتر است حداقل یک تا دو ساعت بین آنها فاصله باشد. برای خرید کپسول فرو پلاس کلیک کنید.
در نهایت، کمبود آهن و ریزش مو ارتباطی فراتر از یک همزمانی ساده دارند. فولیکول مو برای رشد مداوم به اکسیژن، انرژی و ذخایر کافی آهن وابسته است و زمانی که این ذخایر کاهش پیدا کنند، بدن اولویت را به اندامهای حیاتی میدهد. نتیجه این تغییر، افزایش ریزش، کاهش ضخامت تارهای مو و کند شدن رشد موها خواهد بود.
نکتهای که بسیاری از زنان از آن بیاطلاع هستند، این است که کم خونی و ریزش مو همیشه همزمان دیده نمیشوند. گاهی کاهش فریتین، حتی پیش از ایجاد کمخونی، میتواند چرخه رشد مو را مختل کند. به همین دلیل، بررسی دقیق آزمایشها، تشخیص علت اصلی کاهش آهن، اصلاح تغذیه، درمان بیماریهای زمینهای و مصرف صحیح مکملها، موثرترین راه برای بازگرداندن سلامت موهاست.
خیر. همه افراد مبتلا به کمبود آهن دچار ریزش مو نمیشوند. شدت کمبود، مدتزمان آن، عوامل ژنتیکی و وضعیت هورمونی در بروز این مشکل نقش دارند. با این حال، کمبود آهن و ریزش مو یکی از شایعترین ارتباطهای شناختهشده در زنان است.
بله. زمانی که کم خونی و ریزش مو همزمان وجود داشته باشند، فولیکولها اکسیژن و مواد مغذی کمتری دریافت میکنند و در نتیجه ضخامت و تراکم موها بهمرور کاهش پیدا میکند.
در کنار CBC، بررسی فریتین اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش ذخایر آهن اغلب زودتر از کاهش هموگلوبین اتفاق میافتد. پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، آزمایشهای تکمیلی دیگری نیز درخواست کند.
خیر. مصرف مکمل آهن بدون اثبات کمبود آن میتواند عوارض ایجاد کند. بهتر است ابتدا علت ریزش مو مشخص شود و سپس درمان مناسب زیر نظر پزشک آغاز شود.
اگر فولیکول مو آسیب دائمی ندیده باشد و علت اصلی کمبود آهن و ریزش مو برطرف شود، در بسیاری از موارد رشد مجدد موها امکانپذیر است. البته بازگشت تراکم طبیعی مو معمولاً چند ماه زمان نیاز دارد
منبع:
ثبت دیدگاه