رژیم تمام شده، عدد ترازو پایین آمده، اما حالا یک اتفاق نگرانکننده شروع شده؛ ریزش مو بعد از لاغری. این مشکل معمولا بیدلیل نیست و میتواند با کاهش وزن سریع، کمبود مواد مغذی یا تغییر چرخه رشد مو ارتباط داشته باشد.
آخرین بروزرسانی:
05 شهریور 1405آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
رژیم تمام شده، اما موها میریزند! علت ریزش مو بعد از لاغری چیست؟
علت ریزش مو بعد از رژیم لاغری در بسیاری از افراد به ترکیبی از کاهش سریع وزن، دریافت ناکافی کالری و پروتئین و کمبود بعضی مواد مغذی برمیگردد. این فشار میتواند چرخه طبیعی مو را تغییر دهد و تعداد بیشتری از تارها را وارد مرحله استراحت کند؛ به همین دلیل گاهی ریزش مو نه در روزهای رژیم، بلکه چند هفته یا چند ماه بعد خودش را نشان میدهد.
اگر بعد از کم کردن وزن ناگهان موهای بیشتری روی بالش، لباس یا کف حمام میبینید، لزوما به معنای آسیب دائمی به ریشه مو نیست. یکی از شایعترین توضیحها در چنین شرایطی تلوژن افلوویوم است؛ نوعی ریزش منتشر و معمولا موقتی که پس از فشارهای فیزیولوژیک مانند کاهش وزن ناگهانی دیده میشود.
مهمترین علت، فشاری است که کاهش وزن شدید یا رژیم محدودکننده به بدن وارد میکند. کمبود انرژی، پروتئین و بعضی ریزمغذیها میتواند چرخه طبیعی فولیکول مو را به هم بزند و ریزش منتشر ایجاد کند.
مو برای رشد مداوم به انرژی و مواد اولیه نیاز دارد. وقتی دریافت غذایی برای مدت مشخصی کاهش پیدا میکند، بدن منابع خود را میان عملکردهای ضروری تقسیم میکند.
فولیکول مو برای ادامه رشد به پروتئین، آهن و سایر مواد مغذی نیاز دارد؛ بنابراین رژیم بسیار محدود میتواند محیط مناسبی برای افزایش ریزش ایجاد کند. آکادمی پوست آمریکا نیز دریافت بسیار کم کالری و کمبود آهن یا پروتئین را از عوامل مرتبط با ریزش مو معرفی میکند.
اما موضوع فقط کمبود یک ویتامین نیست. کاهش وزن سریع خودش میتواند یک فشار فیزیولوژیک محسوب شود. در یک مطالعه منتشرشده در سال 2024 روی 140 فرد مبتلا به تلوژن افلوویوم مرتبط با کاهش وزن، میانگین کاهش وزن حدود 15.21 درصد وزن اولیه و میانگین سرعت کاهش وزن حدود 3.54 کیلوگرم در ماه گزارش شد. این نتیجه به معنی وجود یک مرز قطعی برای همه افراد نیست، اما ارتباط میان کاهش وزن و این نوع ریزش را بهخوبی نشان میدهد.
وقتی رژیم لاغری پروتئین کافی نداشته باشد، مواد اولیه لازم برای ساخت کراتین و حفظ بافت مو کاهش پیدا میکند و احتمال ریزش بیشتر میشود.
مو از کراتین ساخته شده و بدن برای ساخت آن به اسیدهای آمینه نیاز دارد. بنابراین حذف یا کاهش شدید منابع پروتئینی در یک برنامه کاهش وزن، انتخاب مناسبی برای حفظ سلامت مو نیست.
این مسئله در رژیمهایی که فرد حجم غذای خود را بیش از حد پایین میآورد، بیشتر دیده میشود. منابعی مانند تخممرغ، ماهی، مرغ، لبنیات، حبوبات، سویا و مغزها میتوانند بخشی از پروتئین مورد نیاز را تأمین کنند.
یک مرور علمی درباره نقش رژیم غذایی در بیماریهای مختلف مو نیز کافی بودن پروتئین را برای سلامت مو مهم دانسته و رژیمهای کمکالری را از عوامل احتمالی تحریک برخی انواع ریزش مو معرفی کرده است.
پس در برنامه کاهش وزن، حذف غذاهای پروتئینی برای پایین آوردن عدد کالری تصمیم درستی نیست. بهتر است کیفیت وعده غذایی بالا برود، نه اینکه صرفا مقدار غذا تا حد زیادی کم شود.
کاهش دریافت آهن و روی میتواند سلامت مو را تحت تاثیر قرار دهد، اما مصرف مکمل بدون اثبات کمبود، راهکار مناسبی نیست.
در رژیمهای محدودکننده، کاهش مصرف گوشت، حبوبات، مغزها یا سایر منابع غذایی میتواند دریافت برخی مواد معدنی را پایین بیاورد. آهن برای فرایندهای مختلف بدن ضروری است و کمبود آن در بررسی ریزش مو اهمیت دارد. روی نیز در عملکردهای سلولی و بافتی نقش دارد.
نکتهای که اغلب در محتوای اینترنتی نادیده گرفته میشود این است که هر ریزش مویی را نباید به کمبود آهن یا روی نسبت داد. ریزش مو علتهای متعددی دارد و تشخیص کمبود باید با ارزیابی مناسب انجام شود.
به همین دلیل، شروع خودسرانه چند مکمل همزمان فقط به این دلیل که رژیم گرفتهام و موهایم ریخته تصمیم دقیقی نیست. آکادمی پوست آمریکا نیز توصیه میکند پیش از مصرف مکملهای مرتبط با مو، مشخص شود آیا بدن واقعا به آن ماده نیاز دارد یا خیر.
چرخه رشد مو با تاخیر به تغییرات بدن واکنش نشان میدهد؛ بنابراین عامل ایجادکننده ممکن است در گذشته اتفاق افتاده باشد، اما ریزش بعدها قابل مشاهده شود.
این یکی از گیجکنندهترین قسمتهای ماجراست. فرد رژیم را تمام کرده، وزنش تثبیت شده و تصور میکند دوران سخت تمام شده است؛ اما ناگهان هنگام شانه کردن، مقدار زیادی مو میبیند.
ماجرا به چرخه طبیعی فولیکول مربوط است. در تلوژن افلوویوم، یک فشار فیزیولوژیک میتواند تعداد بیشتری از موها را زودتر وارد مرحله استراحت کند. سپس با گذشت زمان، این موها وارد مرحله ریزش میشوند.
به همین دلیل ممکن است فاصلهای میان رژیم سخت و شروع ریزش وجود داشته باشد. Cleveland Clinic نیز اشاره میکند که هنگام بررسی این وضعیت، پزشک معمولاً به اتفاقات و تغییرات بدن در حدود چند ماه پیش از شروع ریزش توجه میکند.
این تاخیر یک نکته مهم برای تشخیص علت است: نباید فقط به هفتهای که مو شروع به ریختن کرده نگاه کرد. تغییر وزن، بیماری، استرس شدید، رژیم محدودکننده یا تغییرات مهم تغذیهای در ماههای قبل هم باید در نظر گرفته شوند.
در تلوژن افلوویوم، ریزش اغلب موقتی است و پس از برطرف شدن عامل محرک، چرخه مو بهتدریج به حالت طبیعی نزدیک میشود؛ با این حال زمان بازگشت تراکم برای همه یکسان نیست.
Cleveland Clinic مدت معمول مرحله ریزش را حدود 3 تا 6 ماه گزارش میکند و رشد دوباره نیز پس از آن میتواند آغاز شود.
بنابراین انتظار اینکه چند روز بعد از اصلاح رژیم، ریزش کاملامتوقف شود، منطقی نیست. فولیکول مو برای برگشت به چرخه رشد به زمان نیاز دارد.
در این مرحله بهتر است به جای دنبال کردن راهکارهای فوری، روی اصلاح عامل اصلی تمرکز شود:
اگر ریزش طولانی شود یا شکل آن با ریزش منتشر معمول تفاوت داشته باشد، بررسی توسط متخصص پوست اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای خرید کپسول لاغری ردوکسا نوتراکس کلیک کنید.
رژیم کاهش وزن باید همچنان پروتئین، منابع آهن، چربیهای مفید، میوه، سبزیجات و سایر مواد مغذی را در خود داشته باشد؛ کم کردن وزن نباید به حذف گسترده گروههای غذایی تبدیل شود.
یک الگوی غذایی مناسب برای مو الزاما یک فهرست عجیب از غذاهای ضدریزش نیست. اصل مهم، تنوع و تامین نیازهای بدن است.
| ماده مغذی | چرا در رژیم مهم است؟ | نمونه منابع غذایی |
|---|---|---|
| پروتئین | تأمین اسیدهای آمینه مورد نیاز ساخت کراتین | تخممرغ، ماهی، مرغ، لبنیات، حبوبات |
| آهن | مشارکت در فرایندهای حیاتی بدن و اهمیت در بررسی ریزش مو | گوشت، حبوبات، سبزیهای برگ سبز |
| روی | نقش در عملکرد سلولی و بافتی | گوشت، لبنیات، حبوبات، مغزها |
| چربیهای مفید | کمک به تأمین انرژی و تنوع غذایی | ماهی، مغزها، دانهها، روغن زیتون |
| ویتامینها | پشتیبانی از عملکردهای مختلف بدن | میوهها، سبزیجات، غلات و منابع متنوع غذایی |
این جدول به معنی آن نیست که مصرف بیشتر هر ماده، سرعت رشد مو را بالا میبرد. اصل مهم، جلوگیری از کمبود است. بررسیها نیز تاکید میکنند که تغذیه کافی، بهخصوص دریافت مناسب پروتئین، در سلامت مو اهمیت دارد.
فقط زمانی که کمبود یا نیاز مشخص وجود داشته باشد، مکمل میتواند منطقی باشد؛ مکمل بیشتر الزاما نتیجه بهتر ایجاد نمیکند.
تبلیغ مکملهای مو ممکن است فرد را به سمت مصرف همزمان بیوتین، زینک، آهن و چند محصول دیگر ببرد. اما این روش همیشه مفید نیست. بعضی مواد در صورت مصرف بیش از نیاز میتوانند مشکلساز شوند و حتی برخی مکملها در افراد بدون کمبود، اثر قابلتوجهی بر رشد مو ندارند.
اگر ریزش شدید است، پزشک با توجه به وضعیت فرد ممکن است بررسیهایی مانند وضعیت آهن یا عملکرد تیروئید را در نظر بگیرد. نوع آزمایشها باید بر اساس شرح حال و معاینه انتخاب شود، نه یک نسخه ثابت برای همه.
این مقاله را از دست ندهید: لاغری با اسپارتینا؛ قبل از مصرف این نکات را بخوانید
رژیمهایی که کالری یا گروههای غذایی را به شکل افراطی محدود میکنند، بیشتر میتوانند زمینهساز ریزش شوند؛ مشکل اصلی اغلب اجرای محدودکننده و کمبود دریافت غذایی است، نه نام رژیم.
رژیمهای بسیار کمکالری، کاهش وزن سریع و برنامههایی که وعدههای غذایی را بیش از حد محدود میکنند، فشار بیشتری به بدن وارد میکنند. این موضوع حتی درباره روشهای محبوب کاهش وزن هم مطرح است؛ هر برنامهای که باعث کاهش شدید دریافت انرژی یا مواد مغذی شود، میتواند برای مو مناسب نباشد.
در مرور علمی تلوژن افلوویوم، کاهش وزن ناگهانی، رژیمهای سخت و دریافت پایین پروتئین در میان محرکهای شناختهشده این وضعیت قرار گرفتهاند.
وقتی ریزش شدید یا طولانی شود، به شکل تکهای دیده شود، پوست سر دچار تغییرات غیرمعمول شود یا با اصلاح تغذیه روند آن بهتر نشود، بهتر است علت اصلی بررسی گردد.
تلوژن افلوویوم به طور معمول به صورت ریزش منتشر دیده میشود؛ یعنی موها در بخشهای مختلف سر کمپشتتر میشوند، نه اینکه یک ناحیه مشخص کاملا خالی شود. اگر الگوی ریزش متفاوت باشد، نباید فقط آن را به رژیم نسبت داد. برای خرید مگنیفورت هولیستیکا کلیک کنید.
همچنین ممکن است رژیم تنها عامل نباشد. مشکلات تیروئید، کمبودهای تغذیهای، بعضی داروها، استرس شدید و انواع دیگر ریزش مو نیز میتوانند با کمپشت شدن مو ارتباط داشته باشند. مرورهای علمی، ماهیت چندعاملی تلوژن افلوویوم را مورد تاکید قرار دادهاند.
اگر کاهش وزن از طریق جراحی چاقی انجام شده باشد، موضوع کمی متفاوت است؛ زیرا کاهش دریافت کالری، کاهش پروتئین و کمبود ریزمغذیها میتوانند همزمان اتفاق بیفتند و خطر ریزش را افزایش دهند.
وقتی ریزش به دنبال کاهش وزن سریع یا فشار تغذیهای ایجاد شده باشد، اغلب با اصلاح عامل محرک و گذشت زمان، چرخه رشد مو دوباره فعال میشود.
مهمترین نکته این است که با دیدن چند برابر شدن موهای ریختهشده، بلافاصله سراغ چند مکمل یا درمان تبلیغاتی نروید. ابتدا باید مشخص شود رژیم چقدر محدود بوده، کاهش وزن با چه سرعتی اتفاق افتاده و آیا دریافت پروتئین و مواد مغذی کافی بوده است.
علت ریزش مو بعد از رژیم لاغری همیشه یک ماده غذایی خاص یا یک کمبود ساده نیست؛ گاهی خود کاهش وزن سریع، همراه با فشار تغذیهای، محرک اصلی تلوژن افلوویوم است. بنابراین بهترین قدم، اصلاح اصول رژیم و در صورت ادامهدار بودن ریزش، بررسی تخصصی علت است.
اگر قرار است دوباره برای کاهش وزن برنامه بگیرید، هدف فقط پایین آمدن عدد ترازو نباشد؛ حفظ عضله، دریافت مواد مغذی و سلامت مو نیز بخشی از یک کاهش وزن اصولی است. برای خرید اولترا منیزیم کلیک کنید.
در بسیاری از موارد میتواند ناشی از تلوژن افلوویوم باشد که پس از کاهش وزن سریع یا محدودیت شدید غذایی رخ میدهد. این وضعیت اغلب موقتی است و پس از برطرف شدن عامل محرک، موها بهتدریج وارد چرخه رشد میشوند.
این ریزش معمولاً با فاصله از عامل محرک دیده میشود و ممکن است چند ماه بعد از دوره کاهش وزن خودش را نشان دهد. به همین دلیل، زمان شروع ریزش لزوماً همان زمان ایجاد علت آن نیست.
از رژیمهای بسیار کمکالری و محدودکننده دوری کنید و دریافت کافی پروتئین و مواد مغذی را حفظ کنید. در صورت ریزش قابلتوجه، بهتر است به جای مصرف خودسرانه مکملها، علتهایی مانند کمبود آهن یا مشکلات دیگر با نظر پزشک بررسی شوند.
اگر علت ریزش، تلوژن افلوویوم ناشی از کاهش وزن یا فشار تغذیهای باشد، در بسیاری از افراد رشد مجدد اتفاق میافتد. با این حال بازگشت تراکم مو فوری نیست و ممکن است چند ماه زمان ببرد.
بله، دریافت ناکافی پروتئین میتواند یکی از عوامل مرتبط با تلوژن افلوویوم باشد. به همین دلیل در رژیم کاهش وزن نباید منابع پروتئینی بدون جایگزین مناسب حذف شوند.
منبع:
ثبت دیدگاه